|
NĐ 253/2026/NĐ-CP — KÊ KHAI, TÍNH THUẾ TNCN (thay thế NĐ 65/2013) |
|
Hiệu lực 01/7/2026, áp dụng cho kỳ tính thuế 2026 |
|
STT |
Nội dung thay đổi |
Quy định CŨ (văn bản – nội dung) |
Quy định MỚI từ 01/7/2026 |
Tác động chính và việc cần làm |
|
1 |
Phạm vi – văn bản bị thay thế |
NĐ 65/2013/NĐ-CP (hướng dẫn Luật TNCN từ 01/7/2013, đã sửa bởi NĐ 91/2014, 12/2015) |
Thay thế toàn bộ, hướng dẫn Luật Thuế TNCN mới số 109/2025/QH15; hiệu lực 01/7/2026, áp dụng cho cả kỳ tính thuế năm 2026 (riêng một số mức như ăn ca áp dụng từ 01/7/2026) |
- Toàn bộ tính lương – khấu trừ – quyết toán TNCN thay đổi từ kỳ 7/2026
- Cần cập nhật công thức bảng lương Excel/phần mềm cho 100% khách hàng từ kỳ lương tháng 7/2026; lưu ý năm 2026 áp dụng 2 giai đoạn luật cũ – mới khi quyết toán |
|
2 |
Giảm trừ gia cảnh |
11 triệu/tháng (bản thân) + 4,4 triệu/tháng/người phụ thuộc (NQ 954/2020) |
15,5 triệu/tháng (bản thân) + 6,2 triệu/tháng/người phụ thuộc (NQ 110/2025 + Luật 109/2025); biểu thuế lũy tiến rút còn 5 bậc |
- Số thuế TNCN phải nộp của đa số NLĐ giảm mạnh; nhiều người không còn phải nộp thuế
- Cần chạy lại bảng lương từ tháng 7/2026 với mức giảm trừ mới; tư vấn chủ DN về quỹ lương/net-gross; kiểm tra phần mềm đã cập nhật biểu 5 bậc chưa |
|
3 |
Ngưỡng khấu trừ 10% thu nhập vãng lai |
TT 111/2013: khấu trừ 10% với chi trả từ 2 triệu đồng/lần cho cá nhân không HĐLĐ hoặc HĐLĐ < 3 tháng |
Nâng ngưỡng lên từ 5 triệu đồng/lần mới phải khấu trừ 10% |
- Giảm số trường hợp phải khấu trừ – bớt thủ tục chứng từ khấu trừ, cam kết 08
- Cần cập nhật quy trình chi trả dịch vụ thuê ngoài/cộng tác viên: dưới 5 triệu/lần không khấu trừ; sửa các mẫu cam kết đang dùng |
|
4 |
Ngưỡng thu nhập vãng lai không phải quyết toán |
TT 111/2013: thu nhập vãng lai bình quân ≤ 10 triệu/tháng đã khấu trừ 10% thì không phải quyết toán |
Điều chỉnh ngưỡng thu nhập vãng lai không phải quyết toán (nới điều kiện miễn quyết toán, kèm trường hợp số thuế phát sinh nhỏ) |
- Ít cá nhân phải tự quyết toán hơn → giảm khối lượng QT TNCN cuối năm
- Khi quyết toán TNCN 2026: lọc danh sách cá nhân đủ điều kiện miễn quyết toán theo ngưỡng mới trước khi làm hồ sơ |
|
5 |
Tiền ăn giữa ca, ăn trưa |
TT 111/2013 + TT 26/2016-BLĐTBXH: miễn thuế tối đa 730.000 đ/người/tháng (nếu chi tiền) |
Nâng mức miễn lên 1,2 triệu đồng/người/tháng; áp dụng từ 01/7/2026 (không hồi tố nửa đầu năm) |
- Tăng khoản chi phúc lợi không chịu thuế TNCN
- Sửa quy chế lương/phụ cấp ăn ca của các cty lên tối đa 1,2 triệu từ 7/2026; đồng bộ quy chế chi tiêu nội bộ để được trừ TNDN |
|
6 |
Hưu trí bổ sung, hưu trí tự nguyện, BH nhân thọ được trừ |
NĐ 65/2013: mức trừ quỹ hưu trí tự nguyện tối đa 1 triệu đồng/tháng |
Nâng lên tối đa 3 triệu đồng/tháng (bao gồm BH hưu trí tự nguyện, hưu trí bổ sung, BH nhân thọ theo quy định) |
- Công cụ tối ưu thuế TNCN hợp pháp cho nhân sự thu nhập cao
- Tư vấn gói phúc lợi BH hưu trí/nhân thọ cho chủ DN và nhân sự thu nhập cao; cập nhật cột giảm trừ trong bảng lương |
|
7 |
Giảm trừ y tế – giáo dục (HOÀN TOÀN MỚI) |
Không có quy định |
Giảm trừ chi phí y tế tối đa 23 triệu/năm + chi phí giáo dục – đào tạo tối đa 24 triệu/năm (tổng tối đa ~47 triệu/năm) cho bản thân và người phụ thuộc, kèm điều kiện chứng từ |
- Khoản giảm trừ mới đáng kể khi quyết toán năm 2026
- Ngay từ bây giờ nhắc NLĐ các cty LƯU HÓA ĐƠN, CHỨNG TỪ viện phí – học phí hợp lệ để hưởng giảm trừ khi quyết toán 2026 |
|
8 |
Thuế chuyển nhượng bất động sản |
NĐ 65/2013 còn ghi 2 phương pháp: 25% trên thu nhập tính thuế hoặc 2% trên giá chuyển nhượng (thực tế từ 2015 áp 2%) |
GỠ BỎ hẳn phương pháp 25%; thống nhất 2% trên giá chuyển nhượng từng lần |
- Rõ ràng pháp lý khi khai thuế chuyển nhượng BĐS
- Khai hộ khách chuyển nhượng BĐS: áp thống nhất 2% giá chuyển nhượng |
|
9 |
Thuế chuyển nhượng chứng khoán |
NĐ 65/2013 còn ghi 2 phương pháp: 20% trên thu nhập tính thuế (lãi) hoặc 0,1% trên giá bán |
GỠ BỎ phương pháp 20%; thống nhất 0,1% trên giá chuyển nhượng từng lần (kể cả chứng khoán phái sinh); chứng chỉ quỹ mở nắm giữ ≥ 2 năm được miễn |
- Nhất quán cách tính; thêm ưu đãi nắm giữ dài hạn quỹ mở
- Cá nhân đầu tư chứng khoán: không còn lựa chọn quyết toán 20% trên lãi; tư vấn giữ CCQ mở ≥ 2 năm để miễn thuế |
|
10 |
Thuế chuyển nhượng vốn (không phải chứng khoán) |
NĐ 65/2013: 20% trên thu nhập tính thuế (giá bán trừ giá vốn và chi phí) |
Điều chỉnh cách tính/thuế suất chuyển nhượng vốn theo Luật 109/2025; bổ sung xử lý thuế khi góp vốn bằng tài sản (thời điểm nộp thuế khi chuyển nhượng vốn/rút vốn) |
- Ảnh hưởng giao dịch M&A, chuyển nhượng phần vốn góp của cá nhân
- KH có giao dịch chuyển nhượng vốn từ 7/2026: tính lại nghĩa vụ theo văn bản gốc trước khi công chứng hợp đồng |
|
11 |
Thu nhập chịu thuế MỚI |
Không quy định |
Bổ sung: chuyển nhượng tên miền .vn, tín chỉ carbon, biển số xe đấu giá, TÀI SẢN SỐ (tài sản ảo, tài sản mã hóa – thuế 0,1%/5% tùy loại); thu nhập TMĐT/nền tảng số xếp vào thu nhập kinh doanh |
- Cá nhân giao dịch crypto, bán tài khoản/tên miền... chính thức chịu thuế
- Rà khách hàng cá nhân có giao dịch tài sản số/TMĐT để tư vấn kê khai, tránh truy thu |
|
12 |
Thu nhập miễn thuế MỞ RỘNG |
Miễn hẹp: làm thêm giờ phần vượt, trợ cấp theo luật; nhà ở do NSDLĐ xây chỉ miễn tại KCN/vùng khó khăn |
Mở rộng: tiền lương ngày phép chưa nghỉ; trợ cấp thôi việc/mất việc CAO HƠN mức luật nếu ghi trong quy chế nội bộ vẫn được miễn; nhà ở cho NLĐ không phân biệt địa bàn; hỗ trợ khám chữa bệnh hiểm nghèo |
- Nhiều khoản chi cho NLĐ được miễn thuế hơn → tối ưu chi phí
- Rà soát, bổ sung QUY CHẾ NỘI BỘ (thôi việc, phúc lợi, nhà ở) của từng cty để các khoản chi được miễn TNCN + được trừ TNDN |
|
13 |
Khoán chi VPP, công tác phí, điện thoại, trang phục |
TT 111/2013: miễn theo mức khoán quy chế nội bộ; trang phục 5 triệu/năm nếu chi tiền |
Quy định lại các mức khoán chi không tính vào thu nhập chịu thuế (VPP, công tác phí, điện thoại, trang phục) – có mức trần cụ thể mới |
- Ảnh hưởng cách xây dựng quy chế khoán chi của DN
- Sau khi có văn bản gốc: cập nhật mức trần mới vào quy chế tài chính/quy chế lương của các cty |
|
14 |
Xác định cá nhân cư trú & kỳ tính thuế người nước ngoài |
NĐ 65/2013: cư trú = ≥183 ngày tại VN hoặc nơi ở thường xuyên (nhà thuê ≥183 ngày); kỳ tính thuế người nước ngoài theo năm dương lịch/12 tháng liên tục |
Điều chỉnh tiêu chí xác định cá nhân cư trú và kỳ tính thuế với người nước ngoài là cá nhân cư trú |
- Ảnh hưởng cách tính thuế chuyên gia nước ngoài, quyết toán lần đầu
- Cty có chuyên gia nước ngoài: xác định lại trạng thái cư trú theo tiêu chí mới trước kỳ lương 7/2026 |
|
15 |
Cổ phiếu thưởng, quyền mua cổ phiếu |
Hướng dẫn rải rác tại thông tư; thời điểm tính thuế khi chuyển nhượng |
Quy định cụ thể trong nghị định về thời điểm, cách tính thuế với cổ phiếu thưởng và quyền mua cổ phiếu |
- Rõ ràng nghĩa vụ khi nhận thưởng bằng cổ phiếu (ESOP)
- Cty trả thưởng bằng cổ phiếu: lập lại quy trình theo dõi và khấu trừ tại thời điểm quy định mới |
|
16 |
Người phụ thuộc – thu nhập của người phụ thuộc |
TT 111/2013: người phụ thuộc có thu nhập bình quân ≤ 1 triệu/tháng |
Mở rộng định nghĩa người phụ thuộc (người mất khả năng lao động...); điều chỉnh ngưỡng thu nhập của người phụ thuộc |
- Nhiều người đủ điều kiện làm người phụ thuộc hơn
- Quý 3/2026: rà và đăng ký bổ sung người phụ thuộc cho NLĐ các cty theo tiêu chí mới |
|
17 |
Trúng thưởng, bản quyền, nhượng quyền TM, thừa kế, quà tặng |
TT 111/2013: thuế 10% phần vượt 10 triệu (trúng thưởng, bản quyền, nhượng quyền, thừa kế, quà tặng) |
Điều chỉnh các mức ngưỡng/cách tính (vd trúng thưởng: 10% phần vượt 20 triệu/lần theo Luật 109/2025) |
- Ngưỡng chịu thuế các khoản thu nhập khác thay đổi
- Cập nhật khi phát sinh; kiểm tra ngưỡng mới trong văn bản gốc trước khi khai |
|
18 |
Gỡ bỏ ấn định tỷ lệ thu nhập chịu thuế |
NĐ 65/2013: CQT ấn định tỷ lệ thu nhập chịu thuế với cá nhân KD không thực hiện đúng chế độ kế toán, hóa đơn |
GỠ BỎ quy định này (cá nhân KD chuyển sang cơ chế kê khai theo NĐ 68/2026, bỏ thuế khoán) |
- Đồng bộ với lộ trình xóa bỏ thuế khoán HKD
- HKD khách hàng: chuyển hẳn sang kê khai + sổ sách theo TT 152/2025, không còn cơ chế ấn định |
|
|
|
|
|
|
|
STT |
Tình huống / câu hỏi thường gặp |
TRƯỚC 01/7/2026
(cách đang làm) |
TỪ 01/7/2026
(cách mới phải làm) |
VIỆC CẦN LÀM |
|
1 |
Tính lương tháng 7/2026 trở đi, giảm trừ gia cảnh lấy bao nhiêu? |
Bản thân 11 triệu/tháng, mỗi người phụ thuộc 4,4 triệu/tháng |
Bản thân 15,5 triệu/tháng, mỗi người phụ thuộc 6,2 triệu/tháng. Biểu thuế rút từ 7 bậc còn 5 bậc |
Từ kỳ lương THÁNG 7/2026: sửa công thức giảm trừ trong file bảng lương của TẤT CẢ công ty mình phụ trách; kiểm tra phần mềm đã tự cập nhật chưa (Đừng quên các file Excel lương tự làm tay — phần mềm cập nhật nhưng file tay thì không. Xem sheet 'VÍ DỤ TÍNH TNCN' để tính thử) |
|
2 |
Trả tiền cho cộng tác viên / người làm thời vụ (không HĐLĐ hoặc HĐLĐ dưới 3 tháng) có phải khấu trừ 10% không? |
Chi trả từ 2 triệu đồng/lần trở lên → khấu trừ 10% trước khi trả |
Chỉ khấu trừ 10% khi chi trả từ 5 triệu đồng/lần trở lên |
Sửa quy trình chi tiền: ngưỡng mới 5 triệu/lần; cập nhật mẫu cam kết thu nhập đang dùng (Ngưỡng tính theo TỪNG LẦN chi trả. Chia nhỏ khoản chi để né khấu trừ là rủi ro khi thanh tra) |
|
3 |
Phụ cấp ăn ca bao nhiêu thì không tính thuế TNCN? |
Chi tiền ăn ca tối đa 730.000đ/người/tháng được miễn; phần vượt tính vào thu nhập chịu thuế |
Miễn tối đa 1.200.000đ/người/tháng (áp dụng từ 01/7/2026, KHÔNG hồi tố nửa đầu năm) |
công ty muốn tăng phụ cấp ăn ca lên 1,2 triệu: sửa QUY CHẾ nội bộ + quyết định trước khi chi (Phải có trong quy chế/hợp đồng thì mới được trừ cả thuế TNDN. Nửa đầu 2026 vẫn áp mức 730k) |
|
4 |
Công ty mua bảo hiểm hưu trí tự nguyện / nhân thọ cho nhân viên, trừ được bao nhiêu? |
Trừ tối đa 1 triệu đồng/tháng |
Trừ tối đa 3 triệu đồng/tháng |
Cập nhật cột giảm trừ bảo hiểm trong bảng lương; tư vấn gói phúc lợi cho nhân sự thu nhập cao (Chỉ áp dụng sản phẩm bảo hiểm đúng quy định, giữ chứng từ nộp phí) |
|
5 |
Giảm trừ chi phí y tế, học hành — khoản MỚI hoàn toàn, làm gì bây giờ? |
KHÔNG có quy định này |
Được giảm trừ thêm: chi phí y tế tối đa 23 triệu/năm + chi phí giáo dục - đào tạo tối đa 24 triệu/năm (cho bản thân và người phụ thuộc, phải có chứng từ) |
GIỮ TOÀN BỘ hóa đơn viện phí, học phí mang tên mình/người phụ thuộc — cuối năm nộp cho kế toán làm quyết toán (⚠ Điều kiện chứng từ cụ thể chờ đối chiếu văn bản gốc. Không có hóa đơn = không được trừ) |
|
6 |
Nhân viên nghỉ việc, công ty trả trợ cấp cao hơn mức luật — có bị tính thuế phần vượt không? |
Phần trợ cấp thôi việc VƯỢT mức Bộ luật Lao động → tính vào thu nhập chịu thuế |
Nếu mức chi cao hơn được ghi trong QUY CHẾ NỘI BỘ của công ty → vẫn được MIỄN thuế |
Rà quy chế lương thưởng/nội quy các công ty: bổ sung điều khoản trợ cấp thôi việc, phúc lợi để hưởng miễn thuế (Quy chế phải ban hành TRƯỚC khi chi, có chữ ký, đóng dấu. Chi xong mới viết quy chế = không được chấp nhận) |
|
7 |
Tiền lương ngày phép chưa nghỉ, làm thêm giờ có được miễn thuế? |
Chỉ miễn phần chênh lệch lương làm thêm giờ so với giờ chuẩn; tiền phép chưa nghỉ tính thuế bình thường |
Bổ sung miễn thuế với tiền lương ngày nghỉ phép năm chưa nghỉ được thanh toán; tiếp tục miễn phần chênh làm thêm giờ/làm đêm |
Khi tính lương tháng có thanh toán phép tồn: tách riêng dòng này ra khỏi thu nhập chịu thuế (⚠ Điều kiện chi tiết chờ đối chiếu văn bản gốc; nhớ lưu bảng chấm công làm căn cứ) |
|
8 |
Đăng ký người phụ thuộc có gì thay đổi? |
Người phụ thuộc: con dưới 18, con đi học không thu nhập, cha mẹ hết tuổi LĐ... thu nhập bình quân ≤ 1 triệu/tháng |
MỞ RỘNG diện người phụ thuộc (thêm người mất khả năng lao động...); điều chỉnh ngưỡng thu nhập của người phụ thuộc |
Quý 3/2026: rà lại danh sách người phụ thuộc từng công ty, đăng ký bổ sung cho NLĐ đủ điều kiện mới (mỗi người phụ thuộc = bớt 6,2 triệu thu nhập tính thuế/tháng) (⚠ Ngưỡng thu nhập mới của người phụ thuộc chờ đối chiếu văn bản gốc) |
|
9 |
cá nhân bán nhà, bán chứng khoán, bán phần vốn góp thì nộp thuế thế nào? |
BĐS: 2% giá bán (văn bản cũ còn ghi cả cách 25% trên lãi). Chứng khoán: 0,1% giá bán (còn ghi cách 20% trên lãi). Vốn góp: 20% trên lãi |
BĐS: thống nhất 2% giá chuyển nhượng. Chứng khoán: thống nhất 0,1% giá bán từng lần (bỏ hẳn cách tính trên lãi); chứng chỉ quỹ mở giữ ≥ 2 năm được MIỄN. Vốn góp: tính theo quy định mới |
theo mức thống nhất mới; riêng chuyển nhượng VỐN GÓP → báo lại quản lý để kiểm tra văn bản gốc trước khi tính (⚠ Thuế suất chuyển nhượng vốn góp chờ đối chiếu văn bản gốc) |
|
10 |
bán hàng online, chơi crypto hỏi có phải nộp thuế không? |
Chưa có quy định rõ về tài sản số; thu nhập online quản lý lỏng |
CHÍNH THỨC chịu thuế: chuyển nhượng tài sản số (tài sản ảo, mã hóa), tên miền .vn, tín chỉ carbon, biển số xe đấu giá; bán hàng online = thu nhập kinh doanh; sàn TMĐT tự khấu trừ nộp thay |
cá nhân có nguồn thu online/crypto phải khai sớm, tránh bị truy thu + phạt sau này (⚠ Mức thuế cụ thể từng loại tài sản số chờ đối chiếu văn bản gốc) |
|
11 |
Quyết toán TNCN năm 2026 có gì đặc biệt? |
Cả năm áp một luật, một mức giảm trừ |
Năm 2026 là năm GIAO THỜI: luật mới hiệu lực 01/7/2026 nhưng nhiều nội dung áp dụng cho CẢ kỳ tính thuế 2026 khi quyết toán; riêng một số mức (như ăn ca 1,2 triệu) chỉ áp từ 01/7 |
Đầu 2027 khi quyết toán 2026: đọc kỹ hướng dẫn chuyển tiếp; chuẩn bị tinh thần lượng hồ sơ hoàn thuế TNCN tăng mạnh (⚠ Cách áp dụng giao thời chờ hướng dẫn chi tiết — KHÔNG tự khai lại các tháng đầu năm khi chưa có hướng dẫn) |